Phúc trình của Ban Giáo lý về hoạt động giáo lý trong giáo phận Tp.HCM

[ Điểm đánh giá5/5 ]1 người đã bình chọn
Xem: 2463 | Cật nhập: 8/1/2014 11:30:30 PM | RSS


PHÚC TRÌNH CỦA BAN GIÁO LÝ

VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁO LÝ TRONG GIÁO PHẬN

I. HIỆN TRẠNG

1. Giáo lý viên:

  • Giáo lý viên là những thiện nguyện viên, trẻ trung, quảng đại, nhiệt thành, ham học hỏi và hăng say phục vụ. Phần đông vừa phục vụ, vừa tham gia các khóa đào tạo căn bản.
  • Từ 2006, giáo lý viên có hình thức đa dạng hơn; không chỉ có giáo lý viên phổ thông mà còn có giáo lý viên cho dự tòng và trưởng thành, giáo lý viên cho các đôi chuẩn bị lãnh nhận bí tích hôn phối và trong gia đình, giáo lý cho những người có hoàn cảnh đặc biệt.
  • Từ 2009, giáo lý viên được đào tạo căn bản (ba cấp) cũng như thường huấn (hàng năm) theo một chương trình thống nhất và có tính chuyên nghiệp; phần lớn giảng viên được đào tạo ở nước ngoài.
  • Tham gia việc dạy giáo lý cho trẻ em còn có đội ngũ huynh trưởng được đào tạo bởi ban mục vụ thiếu nhi, được tổ chức theo phong trào Thiếu nhi Thánh Thể..

2. Chương trình:

  • Đa dạng bởi xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, hoặc từ các giáo phận khác hoặc từ các giáo xứ trong giáo phận.
  • Thời gian học cũng khác nhau, thậm chí khác nhau rất xa, từ một vài tuần đến một vài tháng trong giáo lý dự tòng và hôn nhân, từ một vài tháng đến nhiều năm trong giáo lý phổ thông.

3. Giáo trình:

  • Đa dạng bởi có nhiều chương trình khác nhau, hoặc áp dụng toàn bộ giáo trình của các giáo phận khác hoặc pha trộn chúng với nhau hoặc tự soạn.
  • Đa dạng trong nội dung giáo lý (hoặc tối thiểu và ngắn hạn để phục vụ cho việc lãnh nhận bí tích hoặc đầy đủ và dài hạn để phục vụ cho các lứa tuổi khác nhau) cũng như trong hình thức trình bày (hoặc theo lối hỏi-thưa hoặc theo kiểu trình bày).

4. Tổ chức:

  • Sau 1975, do hoàn cảnh khó khăn, ban giáo lý giáo phận không có hoạt động nào đáng kể; tất cả tập chú vào huấn luyện sư phạm cho các chủng sinh trong đại chủng viện và các tu sĩ trong các học viện. Trong khi các đoàn thể buộc phải ngưng hoạt động, giáo lý là hoạt động duy nhất được nhà nước nhìn nhận tại các giáo xứ, cho nên nhu cầu dạy giáo lý trở nên cấp thiết – từ giáo lý bí tích ngắn hạn trở thành giáo lý lứa tuổi kéo dài 12 năm – hoạt động giáo lý “nở rộ”, đòi hỏi sự tham gia đông đảo của giáo lý viên giáo dân, có thiện chí nhiều hơn khả năng.
  • Thời gian này, hoạt động giáo lý trong giáo phận dường như bỏ ngỏ cho những sáng kiến khác nhau. Các sư huynh tại Taberd cũng như mục vụ giới trẻ tại giáo xứ Tân Định đã mở nhiều khóa đào tạo giáo lý viên giáo dân. Dưới sự khích lệ của Đức Cố TGM Phaolo Nguyễn Văn Bình, một nhóm gồm có các linh mục, tu sĩ và giáo dân do cha Nguyễn Văn Trinh thiết lập, đã tích cực dấn thân cho giáo lý trong nhiều năm, kết quả là bản dịch giáo lý toàn cầu 1992 và giáo trình của giáo phận được hình thành. Do tính thiện nguyện, nhóm không thể đứng ra điều động và tổ chức các hoạt động giáo lý trong giáo phận, nên không thể đi xa hơn công tác biên soạn. Sau khi cha Giuse Nguyễn Văn Tuyên, trưởng ban Huấn giáo Sai-gon, qua đời, ban giáo lý giáo phận kể như ngưng hoạt động.
  • Với bản chỉ dẫn của ĐHY GB. Phạm Minh Mẫn ngày 24/5/2005, ban mục vụ thiếu nhi được giao nhiệm vụ giáo dục đức tin cho thiếu nhi. Ban MVTN đã đứng ra tổ chức các khóa đào tạo giáo lý viên, chỉnh lại bộ giáo lý của nhóm cha Trinh, đoàn ngũ hóa các em học giáo lý tại các giáo xứ theo phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể.
  • Với nội quy của ĐHY GB. Phạm Minh Mẫn ngày 26/7/2010, ban giáo lý giáo phận đã chính thức được tái lập. Với trách nhiệm được giao, BGL đã tập hợp các hình thức hoạt động giáo lý trong một tổ chức chung (gồm bốn tiểu ban: giáo lý cho dự tòng và trưởng thành, giáo lý cho các đôi chuẩn bị hôn phối và trong gia đình, giáo lý cho thiếu nhi hay giáo lý phổ thông và giáo lý cho những người có hoàn cảnh đặc biệt), trong một định hướng chung (loan báo Tin Mừng/truyền giáo) và phương thức chung (đồng hành thiêng liêng). Để thực hiện những mục tiêu trên, BGL khởi sự việc đào tạo giáo lý viên và soạn thảo giáo trình cho các đối tượng.
  • Về đào tạo giáo lý viên, theo đề nghị của BGL, ban MVTN đã chấp nhận giao lại việc đào tạo giáo lý viên tại TTMV.GP cho BGL theo hình thức “cuốn chiếu” trong 3 năm. Công việc chuyển giao đã được thực hiện cách tốt đẹp. Nhưng sau đó, dựa vào lý do đã được ĐHY giao trách nhiệm, ban MVTN tiếp tục đào tạo GLV dưới danh nghĩa Huynh trưởng-Giáo lý viên. Vô hình trung, trong giáo phận, có hai hướng đào tạo khác nhau và hai đội ngũ dạy giáo lý trẻ em khác nhau; kết cuộc có sự phân hóa trong hàng ngũ linh mục cũng như trong tập thể giáo lý viên giáo lý phổ thông, hạn chế sự phát triển của cả hai ban.

II. NHẬN ĐỊNH

Hiện trạng trên cho thấy hoạt động giáo lý trong giáo phận giống như một thửa vườn, trong đó cây cối chen nhau mọc, trăm hoa đua nhau nở, thiếu hẳn sự thống nhất và hài hòa. Do đó, hoạt động giáo lý trong giáo phận cần có sự canh tân. Từ khi được tái lập, BGL đã cố gắng liên kết các hoạt động giáo lý lại với nhau để có thể phát triển theo hướng chung của Hướng dẫn Tổng quát việc Dạy giáo lý năm 1997 của Bộ Giáo Sĩ và Tông huấn Niềm vui của Tin Mừng năm 2013 của ĐTC Phanxicô. Những hướng dẫn này cần được mọi thành phần Dân Chúa, cách riêng là các linh mục, am tường để nỗ lực canh tân trở thành nỗ lực chung của giáo phận. Dựa vào các chỉ dẫn của Giáo Hội, BGL xin đề nghị một hướng canh tân:

1. Tầm nhìn:

Mọi hoạt động giáo lý trong giáo phận quy hướng và phục vụ cho công cuộc truyền giáo.

2. Sứ mạng:

Trong ý hướng này, việc dạy giáo lý thiết yếu là tháp tùng học viên trên con đường gặp gỡ và lớn lên trong Chúa Giêsu, nhờ tăng trưởng trong đức Tin, đức Cậy và đức Mến.

3. Hoạt động:

Để thực hiện sứ mạng trên, nhờ sự hướng dẫn và trợ giúp của Chúa Thánh Thần, Giáo phận nói chung và Ban Giáo lý nói riêng nỗ lực:

a/ làm cho Lời Chúa được vang dội trong các buổi gặp gỡ giáo lý, trước hết vang dội trong lòng của giáo lý viên và tiếp đến trong lòng học viên;

b/ dẫn học viên đến gần Chúa Giêsu hơn qua việc lãnh hội đầy đủ các mầu nhiệm, gắn bó và cộng tác với cộng đoàn trong việc làm cho Vương Quốc của Chúa hiện diện trong thế giới,

c/ dẫn học viên đạt tới sự trưởng thành nhân bản và đức tin, thể hiện qua những quyết định đầy tự do và trách nhiệm,

d/ diễn tả tình thương cứu độ – tâm điểm của Tin Mừng – khi dạy giáo lý, diễn tả qua việc đồng hành thiêng liêng với các học viên, qua việc quý chuộng và vận dụng cái đẹp để làm cho sự thật trở nên rạng rỡ trong lòng học viên, và qua thái độ khiêm nhượng, hiền lành, gần gũi, cảm thông, kiên nhẫn … của giáo lý viên.

III. HƯỚNG TỚI

Trong thời gian tới, Ban Giáo Lý nỗ lực canh tân hoạt động giáo lý giáo phận qua các việc sau:

  1. Quan tâm nhiều hơn nữa đến việc đào tạo giáo lý viên theo hướng mà ĐTC Phanxicô đã đề nghị với các giáo lý viên trong Hội nghị Quốc tế về Giáo lý tại Rô-ma từ ngày 27-29/9/2013: khởi sự lại từ Đức Kitô, ra khỏi chính mình và đến những vùng ven để loan báo Tin Mừng. Điều này đòi hỏi thống nhất đường hướng và phương thức giảng dạy với các giảng viên, duyệt lại chương trình và nội dung huấn luyện.
  2. Giúp giáo lý viên xác tín về ơn gọi và sứ mạng cao quý của mình, để can đảm dấn thân và dấn thân với tất cả lòng nhiệt thành và sáng tạo; đồng thời giúp họ có khả năng đồng hành thiêng liêng với các học viên. Điều này đòi hỏi tạo dịp để giáo lý viên có thể tĩnh tâm và sinh hoạt chung.
  3. Nhấn mạnh đến vai trò của Lời Chúa và gặp gỡ Chúa trong việc dạy và học giáo lý, củng cố các bước nội tâm hóa gồm các việc “đón nhận sứ điệp Lời Chúa, thinh lặng và đối thoại mục vụ giữa giáo lý viên và học viên” trong tiến trình gặp gỡ giáo lý. Điều này đòi hỏi nâng cao khả năng phân tích và trình bày Lời Chúa trong giáo lý cũng như khả năng trao đổi mục vụ của giáo lý viên với học viên.
  4. Nhấn mạnh đến chiều kích xã hội và truyền giáo của việc dạy và học giáo lý, cụ thể giáo lý phải vươn ra khỏi lớp học, mở ra cho đời sống cộng đoàn và xã hội qua việc góp phần biến đổi môi trường sống tốt đẹp hơn. Điều này đòi hỏi giáo lý phải khởi đi từ kinh nghiệm và trải nghiệm về sự biến đổi trong Đức Kitô.
  5. Hướng tới việc thống nhất phương hướng, cách thức và tổ chức giáo lý ở cấp giáo xứ, vận động các linh mục và tu sĩ dấn thân cho giáo lý hạt, xây dựng vững chắc đội ngũ giáo lý viên phụ trách giáo lý tại các giáo xứ trong giáo phận. Điều này đòi hỏi phải có sự đồng thuận của các linh mục trong giáo phận.
  6. Đẩy mạnh sinh hoạt của các tiểu ban, đặc biệt là dự tòng và hôn nhân, trong các sinh hoạt đào tạo hay bồi dưỡng cho các thành viên, soạn thảo và phát hành sách giáo lý chung cho giáo phận. Điều này đòi hỏi có sự yểm trợ của giáo phận về nhân sự và tài chính.
  7. Tiếp tục soạn thảo và hoàn thành bộ giáo lý Hiệp Thông nhằm thể hiện cụ thể đường hướng canh tân giáo lý trong giáo phận.

IV. ĐỀ NGHỊ

  1. Xin Đức TGM phân định lại nhiệm vụ của hai ban giáo lý và thiếu nhi, để tránh trùng lắp và căng thẳng trong hoạt động mục vụ. Có ý kiến cho rằng nên giao hẳn lãnh vực dạy giáo lý thiếu nhi cho Ban Mục vụ Thiếu nhi, Ban Giáo lý đảm nhận phần còn lại. Ý kiến này không giải quyết được căng thẳng, vì không dựa trên nguyên tắc “toàn thể lớn hơn thành phần”, hệ quả là ngôi nhà giáo lý giáo phận không còn là nơi qui tụ cho một sự phát triển chung về huấn giáo, bởi vì giáo lý hôn nhân cũng có thể giao lại cho Ban Mục vụ Gia đình và giáo lý dự tòng cho Ban Truyền giáo. Theo hướng này, BGL không có lý do để tồn tại như Bộ Giáo Sĩ đã hướng dẫn trong Hướng dẫn Tổng quát 1997, s.267.
  2. Có được cơ hội để trình bày đường hướng và phương thức dạy và học giáo lý với quý cha trong giáo phận, để giáo phận có được sự đồng thuận và đồng bộ trong việc canh tân huấn giáo, sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo xứ và giáo phận trong lãnh vực này;
  3. Có sự liên kết trong việc đào tạo cho chủng sinh trong đại chủng viện với việc đào tạo nhân sự và hoạt động của các ban mục vụ trong giáo phận, cụ thể trong lãnh vực huấn giáo;
  4. Chuẩn bị nhân sự đảm trách giáo lý giáo phận bằng cách gửi linh mục đi học về giáo lý;
  5. Hỗ trợ về tài chánh cho hoạt động giáo lý, đặc biệt trong việc ấn hành và phát hành sách giáo lý.

Tuần lễ Giáo lý 2014

Lm Phêrô Nguyễn Văn Hiền

Trưởng ban