HỌP MẶT GIÁO LÝ TOÀN QUỐC LẦN THỨ IV: Nhật ký Họp Mặt: Ngày thứ ba 20/8/2014

[ Điểm đánh giá5/5 ]1 người đã bình chọn
Xem: 1851 | Cật nhập: 8/27/2014 7:24:31 PM | RSS

HỌP MẶT GIÁO LÝ TOÀN QUỐC LẦN THỨ IV

Tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Huế, từ ngày 18 - 21/8/2014



Ngày thứ ba 20.8.2014



04g30: Báo thức

05g30: Kinh sáng trong Thánh lễ

07g00: Điểm tâm

08g00: Thuyết trình đề tài 4 “TÂN PHÚC-ÂM-HÓA ĐỂ THÔNG TRUYỀN ĐỨC TIN KITÔ GIÁO” TRONG LÃNH VỰC HUẤN GIÁO – thuyết trình viên: Đức Cha Giuse Nguyễn Năng – Giám mục giáo phận Phát Diệm - Chủ Tịch Ủy Ban Giáo lý Đức tin

Tất cả mọi sinh hoạt của Hội Thánh phải quy về Loan Báo Tin Mừng cho anh chị em chúng ta. Tân Phúc Âm Hóa là Loan báo Tin Mừng trong bối cảnh xã hội mới, văn hóa mới của thời hậu hiện đại.

Thời hậu hiện đại bắt đầu từ khoảng năm 1960 bên phương Tây, với những bước phát triển nhảy vọt về kỹ thuật và vi tính, cùng với sự nở rộ và đa dạng của các phương tiện truyền thông xã hội. Những thay đổi này gây nên một biến chuyển sâu đậm trên bình diện văn hóa, trên não trạng, tâm tư, phán đoán, cảm tính, trên lối sống và hành động của con người.

Đức Cha trở lại đôi nét về thời hiện đại con người tin vào khả năng của lý trí, do đó tri thức được coi là chắc chắn, khách quan, đúng đắn, và đưa tới tiến bộ. Với khả năng của lý trí, con người có thể biết được chân lý. Nhưng một khi khoa học phát triển, kiến thức bị xé vụn trong nhiều lãnh vực. Đức Cha mượn hình ảnh ba quả táo để diễn tả ảnh hưởng đến sự thay đổi thế giới: đầu tiên là quả táo của Ađam Evà, thứ hai là của Newton và thứ ba là Apple.


Những đặc tính của thời hậu hiện đại

- Thời hậu hiện đại: thời hiện đại lạc quan, tin vào lý trí bao nhiêu, thì thời hậu hiện đại không còn nữa. Người ta cho rằng chân lý tuyệt đối không tồn tại nữa, mà chỉ là tương đối.

- Không còn quyền bính nào trên con người.

- Siêu chủ nghĩa cá nhân. Tôi cảm xúc nên tôi hiện hữu.

- Mỗi người có một sự chọn lựa riêng, không dám dấn thân.

- Dường như có một sự trở về với tôn giáo. Con người ta muốn bám víu vào một sức mạnh nào đó siêu trần thế để tìm kiếm sự an toàn.


Làm thế nào để Loan Báo Tin Mug, Tân Phúc Âm hóa trong thời hậu hiện đại?

Đức Cha nhắc lại 3 nét chính của Tân Phúc Âm hóa: mới về lòng nhiệt thành, mới về phương pháp, mới về cách diễn tả.

- Mới về lòng nhiệt thành: những ngày hội nghị chúng ta nói nhiều đến đời sống nội tâm của người giáo lý viên, đó là dấu chúng ta đang đi đúng hướng. Theo đó phải đặt lại thứ tự ưu tiên đầu tiên là cầu nguyện. Lòng nhiệt thành phát xuất từ Phúc Âm, từ niềm vui gặp Chúa. Vì thế phải canh tân đời sống cầu nguyện. Giáo lý viên phải có lửa Thánh Thần thì mới lan sang cho các em. Phải đặt lại vấn đề: Giáo lý viên mang tâm trạng nào khi bước vào giờ dạy giáo lý? Chúng ta có đem niềm vui đến cho các học viên của mình không? Thực tế một vài nơi cho thấy, giáo lý viên đến với các em mang theo tâm trạng bức xúc, vì thế khó có thể chia sẻ niềm vui của Tin Mừng. Vì thế, muốn giờ giáo lý có sức hấp dẫn thì giáo lý viên cần cầu nguyện, phải mặc tâm tình của Chúa Giêsu.

- Mới về phương pháp: có 3 mục tiêu của việc dạy giáo lý: thứ nhất là trình bày nội dụng đức tin khách quan, đầy đủ và hệ thống; thứ hai là giúp cho người ta cảm mến Chúa, yêu mến Chúa; và thứ ba là giúp học viên thay đổi đời sống. Do đó cần soạn ra một sách giáo lý chung. Cần tìm ra một phương pháp mới, hợp với lứa tuổi. Trong những phương pháp phổ biến như quy nạp và diễn dịch, thì phương pháp kể chuyện và gặp gỡ cá nhân… cần áp dụng nhiều hơn vào giờ giáo lý…

- Mới cách diễn tả: chúng ta phải diễn tả theo một “ngôn ngữ” mới. Đối với Đức Thánh Cha Phanxicô, đức tin bước vào Hội Thánh qua nẻo trái tim người nghèo, chứ không qua lý trí. “Có lẽ ta đã giản lược cách nói năng của ta về mầu nhiệm vào các giải thích duy lý, nhưng đối với người tầm thường, mầu nhiệm bước vào họ qua ngả trái tim.” Sứ điệp rao giảng của chúng ta là gì? “Sứ điệp phải tập trung vào những gì cốt yếu, những gì đẹp nhất, lớn nhất, lôi cuốn nhất và đồng thời, cần thiết nhất. Chúng ta làm cho sứ điệp trở thành đơn giản, nhưng đồng thời, không làm mất sự thâm sâu và chân lý của nó, nhờ đó nó càng trở nên mạnh mẽ và có sức thuyết phục.” (EG 35)


Tiếp sau bài thuyết trình của Đức Cha, các tham dự viên đặt câu hỏi thảo luận:

- Canh tân phương pháp, trong đó cần nghĩ đến việc cho điểm trong giáo lý. Có cần đặt lại vấn đề và có cần cho điểm như các môn học khác không? Đâu là tiêu chuẩn để đánh giá?

- Nếu được, trong giờ giáo lý, cần quan tân đến vấn đề quyết tâm cuối buổi giáo lý. Cần lưu ý đến chiều kích Giáo lý và Kinh Thánh - Giáo lý và Phụng Vụ.

- Đường có tốt mà xe không tốt, thì cũng không đi được, nếu không nhìn vào thực trạng con người ngày hôm nay thì làm sao canh tân được.

- Nói đến đổi mới nhiệt tình, có ý kiến cho rằng tham dự viên dự đại hội cảm thấy rất phấn khởi và hăng hái, nhưng khi trở về thì không có tiếng nói, không được hỗ trợ. Nếu sau đại hội không có liên kết, việc đâu vào đó, thì cũng bình thường. Làm sao cho chúng con thấy mình đang được hỗ trợ?

- Trong Hội nghị, ai cũng xác tín Chúa Thánh Thần hoạt động trong từng hội viên, chúng ta cần nghe lời Thánh Phaolô là đừng dập tắt thần khí của Thiên Chúa. Vì thế, cần thực hiện những gì Hội Nghị nêu ra. Ở các giáo xứ, các Cha xứ không hoạt động thì cũng không biến đổi được. Trong tư cách của Đức Cha, Đức Cha đã có ý tưởng nào để thực hiện nguyện ước của Đại Hội hôm nay?

- Đổi mới lòng nhiệt thành, làm sao phải có lửa và lửa đó có khả năng bén sang người khác. Đó là lưu tâm đến đào tạo: nguồn lực trợ lực và nội lực. Dựa vào ơn Chúa Thánh Thần, nội lực mỗi người phải tự đào tạo, trợ lực là những gì bên ngoài giúp cá nhân phát triển. Giáo lý viên làm sao được đào tạo có lòng nhiệt thành đó. Dựa vào các Linh mục tại xứ, đào tạo tại chỗ là hay nhất. Mọi người trong hội nghị cũng đang có lửa, chắc sẽ làm lửa này bén sang các Giám Mục.

- Cơ cấu giáo lý trước đây là cứ gắn bó với Chúa, hiểu biết Lời Chúa… Hiện tại chúng ta nhấn mạnh học giáo lý trong viễn tượng loan báo Tin Mừng. Tức là thêm phần được sai đi. Thánh lễ rất ít được bàn tới, vì giáo lý và phụng vụ phải đi đôi với nhau. Chúng ta phải được sai đi từ Thánh lễ. Phụng vụ có sự liên kết chặt chẽ với giáo lý, nhưng hiện nay nghi thức thánh lễ còn nặng hình thức, vì thế xin hỏi ban Phụng tự có gì đổi mới không, có hỗ trợ cho huấn giáo không?

- Đề nghị soạn bộ giáo án điện tử về giáo lý chung cho toàn quốc.


Đức Cha giải đáp

Tận dụng những phương pháp khoa học kỹ thuật đưa vào các nội dung Kinh Thánh, giáo lý thì đồng ý và chấp nhận. Nhiều linh mục, tu sĩ ngày nay cũng rất chuyên nghiệp trong việc sử dụng các phương tiện hiện đại này.

Việc dạy học và đánh giá điểm thì không phải mọi nơi đều như vậy, nhưng tùy địa phương và tùy nhóm, đó là vấn đề bàn riêng.

Dạy giáo lý, cần nhấn mạnh đến cầu nguyện, học giáo lý cần phải sống ngay những điều mình đã học, liên kết với sống Lời Chúa và Phụng vụ. Một số các thủ bản giáo lý đã được ghi rõ những điểm này. Tại chúng ta chưa chú ý thôi.

Học và hành phải luôn đi đôi với nhau, cần thực tập ngay trong những giờ giáo lý. Ví dụ dạy về bài học Chúa Giêsu hiện diện trong Thánh Thể thì tập cho các em Chầu Thánh Thể luôn, tập từ cái nhỏ sẽ tạo thành thói quen thực hành đạo lâu dài nơi các em.

Cần phải có quyết tâm hành động sau hội nghị. Hôm qua, Đức Cha có gợi ý tập hợp tất cả các ý kiến của các thành viên và cố gắng ghi nhớ để thực hiện. Không ai có thẩm quyền trên ai hết. Mỗi người phải nỗ lực thực hiện trong giáo xứ, trong dòng tu của mình.

Đức Cha nói rằng: ngài đến đây để lắng nghe, đón nhận ý kiến của mọi người, chứ chưa có một đường lối nào. Đức Cha xin ghi nhận tất cả ý kiến của mọi người, nhưng ngài nhấn mạnh: chúng ta không thể nào thay đổi thế giới trong một ngày, phải kiên nhẫn và vui mừng trước mỗi tiến bộ nhỏ thôi. Việc cộng tác với người khác nơi người Việt Nam chúng ta rất khó, nên cần hiệp nhất với nhau trong các thành phần dân Chúa. Chúng ta không kết án ai hết.

Phụng vụ là việc của Ủy Ban Phụng Vụ, chúng ta không nên can thiệp vào lãnh vực không thuộc về mình đảm trách.


10g00: Giải lao.


-----------------------------------------------------


10g15: Thuyết trình đề tài 5: “MỘT SUY TƯ THẦN HỌC NHẰM GÓP PHẦN XÂY DỰNG MỘT ĐỊNH HƯỚNG TRONG VIỆC SỐNG-SUY NIỆM-GIẢNG DẠY GIÁO LÝ TẠI VIỆT NAM TRONG VÒNG XOÁY TỤC HÓA HÔM NAY”, thuyết trình viên: linh mục Giuse Nguyễn Văn Am, SDB.


Khởi đi từ kinh nghiệm bản thân trong giáo lý, Cha kết luận: một huấn giáo xa rời thực tại. Trong đó, ngài như thể đang trải nghiệm về một huấn giáo đặt nặng thông tin, kiến thức và luật lệ hơn là một huấn giáo tự hỏi thế giới, đúng hơn, những con người tôi được sai tới để rao giảng Tin Mừng đang cần gì? Tiếp đó cha giúp tham dự viên nhìn lại lối đi chung của giáo lý hôm nay, để hướng đến một lối nhìn linh hoạt và hợp thời về Giáo Hội mà sẽ tác động hướng chiều giáo lý tại Việt Nam, hướng đến một khoa huấn giáo về vương quốc được hiện thực trong Giáo Hội hiệp thông qua hòa giải và đối thoại.

Nhận định về bối cảnh của một thế giới trần tục, duy tục, vô thần và phản thần, một thế giới đang tìm cách khẳng định mình bằng tiêu xài, mua sắm, bằng thỏa mãn dục tính và kiêu ngạo… để thấy được ánh sáng và bóng tối đang bao trùm trên Việt Nam. Có thể nói tục hóa tại Việt Nam phát sinh từ ước muốn thoát cảnh nghèo, muốn sống tự do, cùn glúc đó con người cảm thấy cần tìm lại căn tính của chính mình về những giá trị trường cửu, hòa giải và hiệp thông.

Từ hướng nhìn khởi đi từ Vương quốc để nhắm đến Giáo Hội, thuyết trình viên đề nghị một hướng mới, khởi đi từ Giáo Hội, nhắm đến đích điểm là xây dựng Vương quốc như sơ đồ sau: Giáo Hội – Loan báo Tin Mừng – Sứ mệnh – Vương quốc. Đó chính là lối mới của một Giáo Hội “đi ra”.

Kết luận bài thuyết trình: huấn giáo về vương quốc không gì khác hơn là huấn giáo về Đức Giêsu như điểm gặp gỡ duy nhất của hai mối tình: Thiên Chúa và nhân loại. Đức Giêsu là sự hiệp thông duy nhất giữa Thiên Chúa và nhân loại trong một cuộc đối thoại và hòa giải (mầu nhiệm nhập thể và cứu chuộc).


10g50: Thảo luận chung:

Ý kiến của một số tham dự viên:

- Sứ điệp của Tin Mừng: bình an cho các con. Thế nhưng bình an trong xã hội này, bối cảnh đạo đức suy đồi, Tin Mừng mang lại sự bình an có dám lên tiếng sống thành thật không? Kinh tế thay đổi không gian dối trá, lừa lọc. Vậy Giáo Hội có dám lên tiếng không?

- Khi xã hội mà thế đứng cá nhân bấp bênh, nhìn đâu cũng thấy kẻ chống đối và luôn cảm thấy cô đơn. Nếu đứng trước bối cảnh xã hội loại trừ tôn giáo thì mình có dám đứng về phía những người dân đang thao thức với Tin Mừng không, vì đến với họ, chấp nhận mất hết. Vậy có nên dấn thân với họ hay thỏa hiệp với nhà nước?

- Cha thuyết trình trả lời: quan trọng là chính những người trong buôn làng đó đối xử với anh chị em nghèo khổ của họ như thế nào, chứ không phải hô hào đối kháng hơn thua. Chúa Giêsu không làm như vậy. Vương quốc của Chúa không hướng về tranh chấp…

- Mô hình Giáo Hội hiệp thông phải dựa trên Chúa Thánh Thần, trong khi đó, chúng ta lại dùng những hình ảnh vương quốc của Chúa Kitô… theo các em, quan niệm vua là người có nhiều mỹ nữ, vương quốc là chế độ độc tài…Vậy nếu sử dụng từ vương quốc và vua Kitô, thì có làm cho các em hiểu sai không?

- Cha thuyết trình trả lời: Chắc chắn là chúng ta không thể hiểu vương quốc theo nghĩa trần tục, nhưng đây là điều nói cho giáo lý viên, chúng ta cần áp dụng hấp thu trước rồi tìm cách nói lại cho các em hợp với lứa tuổi và cách hiểu của các em. Cho các em thấy vẻ đẹp của Giáo Hội từ tâm hồn tự nguyện nghèo khó…

- Hỏi: Khi Cha sử dụng từ vương quốc, không sử dụng Nước Trời, vậy có độ nhấn gì không?

- Trả lời: Vì vương quốc gần gũi với chúng ta. Từ ngữ chúng ta hay dùng là vương quốc Thiên Chúa.

- Hỏi: Trong lớp giáo lý, chúng ta dạy một đàng, mà gia đình nhiều lúc lại phản giáo dục dạy một ngả, vậy chúng ta phải làm sao?

- Trả lời: Gia đình được nhấn mạnh rất nhiều, tạo nên một cộng đoàn Giáo Hội, Chúng ta phải lưu ý tính thế tục len lỏi vào trong các gia đình. Vì thế Giáo Hội cũng dành riêng đặc biệt năm Tân Phúc Âm hóa gia đình.

- Hỏi: Giáo lý là phải giúp các em gặp gỡ Thiên Chúa… phải hiểu lứa tuổi của các em. Nhiều bạn trẻ hiện nay, làm sao có cách đồng hành với họ để họ duy trì đức tin cho họ?

- Trả lời: Các em đến gần chúng ta thường là những em ngoan ngoãn, tốt lành, thánh thiện, vì thế cần quan tâm đến những em ở xa, thì chúng ta sẽ có được các em ở gần.


11g30: Ăn trưa - nghỉ ngơi.


14g30: Thảo luận “Bản ghi nhớ”.

Đức Cha góp ý: Ao ước là có bộ giáo lý chung. Xin các tham dự viên đóng góp những điểm lớn, quan trọng, cần làm ngay.


15g00: Trao đổi và họp nhóm.

16g30: Giảo lao.

16g45: Thảo luận chung thống nhất bản ghi nhớ:

BẢN GHI NHỚ

HỌP MẶT GIÁO LÝ TOÀN QUỐC LẦN IV

Trung Tâm Mục Vụ TGP. Huế

Ngày 18 - 21.8.2014



Trong 4 ngày, từ 18 đến 21 tháng 8, tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Huế, 237 giáo lý viên, gồm 118 linh mục, 45 tu sĩ, 8 chủng sinh và 64 giáo dân thuộc 26 giáo phận, đã hân hoan sống bên nhau, cầu nguyện, lắng nghe, suy nghĩ và trao đổi, với sự hiện diện của Đức Tổng Giám mục Tổng giáo phận Huế Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng và sự đồng hành của hai Giám mục: Đức Cha Giuse Nguyễn Năng, chủ tịch Ủy ban Giáo lý Đức Tin, và Đức Cha Anphongsô Nguyễn Hữu Long, chủ tịch Ủy ban Loan báo Tin Mừng, và của hai linh mục: Phêrô Võ Tá Khánh và Giuse Nguyễn Văn Am, SDB, về chủ đề: Huấn giáo phục vụ cho công cuộc Tân Phúc Âm Hhóa để thông truyền Đức Tin.


Trước tình trạng tục hóa ngày càng lan rộng và ảnh hưởng sâu đậm trên đời sống con người, cùng với nhiều thách đố mà Hội Thánh tại Việt Nam phải đối diện, đặc biệt trong lãnh vực huấn giáo, các tham dự viên cảm thấy được thôi thúc canh tân việc dạy giáo lý tại Việt Nam theo hướng truyền giáo, phát xuất từ lời kêu gọi “hoán cải mục vụ” của Đức Thánh Cha Phanxicô, trong Tông huấn Niềm Vui của Tin Mừng.


Đáp lại hồng ân Chúa Thánh Thần và sự bảo trợ của Đức Mẹ La Vang trong những ngày này, các giáo lý viên nhận thấy cần nỗ lực hơn trong các việc sau đây:

1. Là môn đệ Chúa Giêsu, bản thân giáo lý viên cần tin tưởng tuyệt đối vào tác động của Chúa Thánh Thần trong các hoạt động huấn giáo, lắng nghe và nhận ra sự thúc đẩy của Ngài nhờ đời sống cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa và lãnh nhận bí tích, nhờ đó có được nhiệt tình loan báo Tin Mừng và trở thành chứng nhân sống động của Tin Mừng.

2. Việc dạy giáo lý phải dựa trên Lời Chúa, vì Lời Chúa là linh hồn của việc dạy giáo lý.

3. Việc dạy giáo lý thiết yếu nhằm: (1) trình bày nội dung Đức Tin khách quan, đầy đủ và có hệ thống, (2) giúp học viên giáo lý gắn bó và yêu mến Chúa Giêsu; (3) nhờ đó hoán cải để sống và rao giảng Tin Mừng (x. Evangelii Nuntiandi).

4. Trong việc dạy giáo lý, giáo lý viên phải thoát ra khỏi khuôn khổ của một “lớp” học. Cần hướng dẫn học viên giáo lý cầu nguyện bằng cách thưa chuyện với Chúa nhờ lắng nghe và đón nhận Lời Chúa. Ngoài ra, cần có sự gặp gỡ cá nhân, lắng nghe và đồng hành.

5. Khi trình bày các mầu nhiệm Kitô giáo, giáo lý viên cần vận dụng ngôn ngữ cụ thể và sống động, sử dụng nghệ thuật để diễn tả vẻ đẹp tình thương cứu độ của Thiên Chúa.

6. Khi dạy giáo lý, phải tập cho các học viên giáo lý tham gia phụng vụ và có được những thói quen đạo đức trong đời sống hằng ngày; quan tâm đến các vấn đề xã hội và tham gia các hoạt động xã hội nhằm xây dựng thiện ích chung theo Tin Mừng.

7. Việc giáo dục đức tin là trách nhiệm của cộng đoàn Dân Chúa, cần có sự thống nhất đường lối, hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành phần Dân Chúa (giám mục, linh mục, tu sĩ, giáo dân), giữa giáo phận, giáo xứ và gia đình.

8. Để các nỗ lực trên đạt hiệu quả, các tham dự viên ao ước có được những định hướng chung, hay Sách Giáo lý chung.

Trong niềm vui, các tham dự viên trở về các giáo phận, với ước muốn chia sẻ hoa trái thu lượm được từ cuộc họp mặt và cộng tác với các giáo lý viên khác để hoạt động giảng dạy giáo lý thực sự được canh tân theo hướng truyền giáo, góp phần vào công cuộc Tân Phúc Âm hóa để thông truyền Đức Tin.

17g15: Kinh chiều chung.

Sau Kinh chiều, Ban Giáo lý Huế tặng quà lưu niệm đến các tham dự viên


18g30: Ăn tối.

19g30: Giao lưu văn hóa 3 - Giáo Tỉnh Sài Gòn

20g30: Họp Giáo Tỉnh - Bầu Ban Thường Vụ Giáo Tỉnh.

21g30: Kinh tối riêng - nghỉ đêm.

Ban Giáo lý Toàn quốc